Artikelen - Sabam eist auteursrechten voor doorplaatsen van YouTube-video's

Auteursrechtenvereniging eist vergoeding, maar Europa gaat niet akkoord !!

 

De geschiedenis van auteursrechtenvereniging Sabam leest als een epische zoektocht naar geld. Nu is er weer een case die de verbeelding tart: wanneer iemand YouTube-video's plaatst op zijn persoonlijke website, eist Sabam een vergoeding. Al ziet Europa dat anders.

 

Van vergoedingen opeisen bij tandartsen omdat zij de radio in de wachtkamer opzetten, tot het vervolgen van Belgacom en consorten om auteursrechten uit de broekzak te kloppen. Enkele voorbeelden uit Sabams notoir verleden. Maar wat pr-persoon Elisabeth Ouni, oprichtster van de foto- en muziekwebsite A Polaroid Story, overkwam, slaat alles.

Ouni kreeg op 1 april een mail van Sabam toegestuurd. Ze plaatst YouTube-video's van muziekgroepen op haar website (lees: embedden) en daarvoor zou zij Sabam moeten betalen. "Ik schrok er enorm van", geeft Ouni toe. "Net zoals honderden anders websites plaats ik muziekvideo's op mijn website". De normaalste zaak dus. "No way dat ik daarvoor betaal."

Volgens Europa hoeft Ouni daar inderdaad niet voor te betalen. "Een arrest van het Europees Hof van Justitie uit 2014 luidt dat auteursrechtelijke inhoud op je eigen website plaatsen niet geldt als een nieuwe openbaarmaking van die inhoud", legt Yannick H'Madoun van Poppunt uit. "Dus moet je er geen bijkomende vergoeding voor betalen. Het Europees Hof van Justitie besliste na in februari 2014 na de Zaak Svensson dat er enkel sprake is van een 'nieuwe openbaarmaking' wanneer er een nieuw publiek, anders dan het oorspronkelijk publiek, wordt aangesproken."

Een ander publiek impliceert vooral dat het auteurswerk eerst niet volledig publiekelijk was - verscholen achter een betaalmuur bijvoorbeeld --en door het embedden dat wel werd. In het geval van YouTube is dat dus niet zo

Economisch voordeel

"Later in oktober 2014 kwam het Hof nogmaals tot diezelfde conclusie in de zaak-Bestwater", voegt H'Madoun toe. Toch interpreteert Sabam het Europees arrest anders. "Wij hebben YouTube voor onze inhoud een exploitatierecht toegekend tegen een procentuele vergoeding, maar enkel voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden", stelt Sabam-jurist Wim Germonpre. "Als een gebruiker die inhoud op zijn website gebruikt met bijvoorbeeld een banner bovenaan, dan haalt die persoon een economisch voordeel uit onze inhoud." En daarvoor moet dan vergoed worden.

 

Persoonlijk voordeel

Wat met een niet-commerciële website? "Dan maakt men nog steeds een fout", stelt Germonpre. "In dat geval betaal je Sabam nul euro maar je moet wel toestemming vragen voor het gebruik ervan." Want een video embedden valt volgens Sabam niet onder 'persoonlijk gebruik'. Enkel video's bekijken.

Het embedden van auteurswerken gaat voorbij ons contract met YouTube

Wim Germonpre, Sabam-jurist

Daar zit de kink in de kabel. Voor YouTube maakt naast het bekijken ook het embedden - op een niet-commerciële website - deel uit van het persoonlijk gebruik. YouTube houdt er dus een andere definitie van persoonlijk gebruik op na. Nu, Sabam heeft geen contract met de YouTube-gebruiker, enkel met het bedrijf zelf. Dat heeft op zijn beurt een contract met zijn gebruikers. Sabam spreekt nu, buiten YouTube om, de gebruiker rechtstreeks aan, zoals bij de zaak-Ouni. Heeft Sabam dat recht? Die vindt van wel. Germonpre: "Het embedden van auteurswerken gaat voorbij ons contract met YouTube."

Toch vreemd dat Sabam én tegen Europa ingaat én tegen YouTube. Nochtans hoeft Sabam niet gratis zijn auteurswerken bij Youtube in te leveren. Het wordt ervoor vergoed. Daarbij, als een gebruiker een video op een eigen website plaatst, gaat de teller van het aantal views ten huize YouTube gewoon omhoog, net zoals bij views die op YouTube zelf gegenereerd worden. Dat aantal views bepaalt de vergoeding aan Sabam. Als Sabam dus rechtstreeks bij de embedder gaat aankloppen, passeert de organisatie in feite tweemaal langs de kassa.

De kern van deze zaak is duidelijk het embedden. Wat is het eigenlijk? Een digitale link - met een visueel frame - plakken dat verwijst naar een auteurswerk. Verwijzen naar, niet meer dan dat. De embedder maakt geen kopie van het werk, noch plaatst hij ongeziene inhoud online. Is 'verwijzen naar' wel relevant op auteursrechtelijk vlak? Nederland vindt alvast van niet. Bij de noorderburen heeft men dit soort vergoeding afgeschaft.

Grootvadertje

Nu, over het plaatsen van auteurswerken op een commerciële site valt nog te discussiëren. In welke mate verdient de houder van de website dan geld op de kap van het auteurswerk? Opmerkelijk is wel dat enkel Sabam hier een probleem mee heeft. Als je als gebruiker inhoud op je website overneemt waar geen Sabam-etiket aan plakt, is er gewoonweg geen probleem - mits het openbare inhoud is. En zo maakt Sabam zich weer eens bijzonder onpopulair en kan het debat weer, voor de zoveelste keer, geopend open.

Anno 2015 maakt embedden deel uit van het internetleven. Wordt het niet tijd dat Sabam het internet eens met jonge ogen bekijkt? Alleszins lijkt niemand Sabam tegen te kunnen houden. Het Europese Hof van Justitie heeft namelijk geen directe zeggenschap. En zo kan Sabam verder grootvadertje spelen.

Een geschiedenis van aanklachten

2015
Sabam klaagt internetproviders Belgacom, Telenet en Voo aan. De eis: 3,4 procent van de prijs van de abonnementen ter compensatie van de auteurs. De rechtbank oordeelt dat telecomoperatoren geen communicatieorganen, maar tussenpersonen zijn.

419 online-amateurradiostations moeten betalen voor hun muziek. Op 1 januari 2015 zette Sabam het gratiscontract stop. De radiomakers krijgen rekeningen gepresenteerd tussen 1.591 tot 3.183 euro.

2014
171.000 kleine bedrijven met minder dan acht mensen in dienst moeten betalen voor de muziek die zij op de werkvloer afspelen.

2013
Een bakker uit Izegem krijgt Sabam over de vloer omdat de muziek uit zijn werkruimte tot in de zaak hoorbaar is.

In Roeselare wordt een uitbaatster van een tearoom door een Sabam-controleur gedwongen een contract van 400 euro te tekenen omdat zij een Iraans liedje op YouTube beluisterde in haar zaak. Er waren geen klanten aanwezig.

2012
Zelfs een crèche moet betalen om muziek aan baby's te laten horen: 425 euro per jaar.

De Morgen ontdekt dat horecazaken en fuiven die aan Sabam een forfaitair bedrag betalen geen cent terugkrijgen als ze ook het werk speelden van niet-Sabam-artiesten.

In Basta op Eén verzinnen Lieven Scheire en co. valse artiestennamen zoals Suzi Wan en worden door Sabam gevraagd een vergoeding te betalen.